تغيير لحن اوباما پس از شكست پروژه آشوب
دنبال ايران غير هستهاي نباشيد
تحلیلگران سیاسی در تهران معتقدند اظهارات اخیر اوباما در آستانه شرکت در اجلاس گروه 8 بیارتباط با شکست تلاشهای غرب برای اجرای کودتای مخملی در ایران نیست. مهدي محمدي، تحليلگر سياسي در اين باره به «وطنامروز» گفت: در مدت زمان کوتاه نزدیک به 2 هفته حجم انبوهی از شواهد درباره دخالت آمریکا و انگلیس در آشوبهای اخیر به دست آمده است. وی اضافه کرد: در موارد متعددی آشوبگران دستورالعملهای ریزی از لندن و واشنگتن دریافت کردهاند. وی در پاسخ به این سؤال که چه ارتباطی میان این موضوع و اظهار نظر اوباما درباره برنامه هستهای ایران وجود دارد، گفت: آمریکاییها خود بهتر از هر کس دیگری میدانند که در نا آرامیهای اخیر ایران تا چه حد دخیل بودهاند؛ علاوه بر این، این را هم میدانند که ایران ضربه اساسی به شبکههای آنها زده و مدارک و مستندات کافی برای اثبات این موضوع در اختیار دارد. وی اظهار داشت: آمریکاییها نگرانند که ایران با استناد به این مدارک و شواهد باب گفت و گو با آنها را مسدود کرده و پیشنهاد اوباما درباره مذاکرات مستقیم را رد کند. وی ادامه داد: اظهار نظر اوباما را میتوان به عنوان تلاشی برای تلطیف فضای بشدت منفی موجود در ذهن مقامهای ایرانی ارزیابی کرد. وی در پایان گفت: معلوم نیست که این تلاش حتی بهطور نسبی موفق باشد.
گروه سیاسی: باراک اوباما، رئیسجمهوري آمریکا بهرغم آنکه در 5 ماه اخیر به وفور از حق استفاده صلحآمیز ایران از انرژی هستهای سخن راند اما روز پنجشنبه دوم جولاي (11تير)در گفتوگو با خبرگزاری آسوشیتدپرس تا حدود زیادی دغدغه اصلی
ایالات متحده در قبال موضوعات ایران را آشکار ساخت.
باراک اوباما در این گفتوگو در پاسخ به این پرسش خبرنگار آسوشیتدپرس که «بسیاری از کارشناسان معتقدند ایران تا یک سال دیگر احتمالا به سلاح اتمی دست پیدا خواهد کرد و آیا شما (اوباما) از همین حالا خود را با ایده ظهور یک ایران هستهای وفق دادهاید؟ » صریحا با رد دستیابی ایران به سلاح هستهای به آشوبهای اخیر در تهران اشاره و تصریح کرد: رسیدن به یک «ایران غیرهستهای» دشوارتر شده است. ابراز نگرانی اوباما از برنامه هستهای ایران و تاکید وی بر دشواری ممانعت از هستهای شدن ایران كه در ادامه با توجیه وی مبنی بر «رقابت تسلیحاتی» در منطقه همراه شددر واقع پيامي به كشور هاي غربي است كه «دنبال ايران غيرهستهاي نباشيد». البته اوباما با ادعای اینکه دستیابی ایران به سلاح اتمی موجب ایجاد یک رقابت تسلیحاتی در منطقه میشود، افزود: «تبدیل ایران به یک قدرت هستهای مهمترین نگرانی من است». این اظهارات اوباما در حالی است که وی در انتهای همین گفتوگو نیز بر گفتوگو با ایران تاکید کرده و گفت: گفتوگوهای چندجانبه با دولت ایران درباره برنامه اتمی این کشور ادامه خواهد یافت. اظهارات رئیسجمهوري ایالات متحده آمریکا در گفتوگو با خبرگزاری آسوشیتدپرس حاوی نکات جدید و قابل تاملی است. « تغییر» اوباما در قبال مناسبات ایالات متحده آمریکا با جمهوری اسلامی ایران از همان ابتدا محدود به برنامه هستهای شد. بهرغم اینکه موضوعات محل مناقشه میان
2 کشور اندک نبوده و نیست اما هرگاه اوباما لب به سخن گشود تا از تغییر رفتار آمریکا در قبال ایران سخن بگوید، این موضوع هستهای بود که محور ثابت اظهارات او میشد. از نخستین اظهارنظر وی تا آخرین آن که 14 خرداد در دانشگاه قاهره بیان شد، این تمایل به گفتوگوی مستقیم و بدون پیششرط با ایران بود که مخلص کلام رئیسجمهور آمریکا واقع میشد. بنابراین میتوان گفت همه موضوعات محل اختلاف جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا متأثر از مناسبات هستهای دو کشور است. از این رو بسیاری از کارشناسان معتقدند: اظهارات اوباما در گفتوگو با آسوشیتدپرس نشاندهنده آن است که اگرچه آمریکا در مواجهه با ایران، همواره موضوعات مختلفی را بررسی کرده و حتی در آشوبهای اخیر تهران به صراحت، اوباما از موسوی حمایت میکند اما این فعالیتهای هستهای ایران است که مهمترین پارامتر و شاهراه رفتار و مناسبات طرفین نسبت به یکدیگر است. بنابراین میتوان اینگونه تحلیل کرد که همه رفتار دولت آمریکا در قبال تحولات ایران، به نوعی مرتبط با چگونگی پیگیری فعالیتهای هستهای ایران است. به همین خاطر است که اوباما به رویدادهای پس از انتخابات ایران (آشوبهای ایجاد شده بهواسطه بیانیههای میرحسین موسوی) اشاره میکند و با ارتباط دادن آن به موضوع هستهای، میگوید: «در واقع با رویدادهای پس از انتخابات در ایران تحقق ایران غیرهستهای دشوارتر شده است».
موضوع دیگر که در هفتههای اخیر آشکار شد و البته در این گفتوگوی اوباما قطعی شد، نگاه ایالات متحده آمریکا به برنامه هستهای ایران و هدف دیپلماسی این کشور در قبال گفتوگو با تهران درباره این فعالیتهاست. بسیاری از تحلیلگران مسائل بینالملل معتقدند: حاکمیت در آمریکا در اواخر دولت بوش به این نتیجه رسید که در رفتار خود با ایران در قبال موضوع هستهای تجدیدنظر کند. به همین خاطر بود که ویلیام برنز، معاون کاندولیزا رایس، ژوئن سال گذشته راهی نشست ژنو شد تا همگان شاهد عقبنشینی آمریکا از موضع پیششرط برای مذاکره هستهای با ایران باشند. این موضع در دولت اوباما و با ادبیات آرامتر دنبال شد بهگونهای که از 20 ژانویه (اول بهمن 87)که باراک اوباما راهی کاخسفید شد، تاکنون همواره گفتوگوی بدون پیششرط با ایران در چارچوب واژگان مختلف بیان شد اما این ادبیات روز به روز تغییر محسوسی به خود گرفت. شاید گفتوگوی هیلاری کلینتون با شبکه خبری «ایبیسی» آمریکا شاهد بارزی در اینباره باشد. کلینتون در این مصاحبه، گفتوگوی هستهای با ایران را به «مسابقه تسلیحاتی» در منطقه گره زد و گفت: هدف آمریکا جلوگیری از بروز مسابقه تسلیحاتی در خاورمیانه است. کلینتون در ادامه به صراحت گفت: «تلاش خواهد کرد ایران را قانع کند که تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای، بیشتر امنیت ایران را تهدید میکند». با این اوصاف مشخص میشود که هدف ایالات متحده از گفتوگوی هستهای با ایران، اتخاذ ژست «گفتوگو» و در لوای آن تداوم رویه دولت بوش برای متقاعد کردن ایران به دست برداشتن از فعالیتهای هستهای است. البته آنچه در این بین میتواند حائز اهمیت باشد، عوامل تاثیرگذار در این رفتار ایالات متحده است. همانگونه که خود اوباما صریحا به آن (آشوبهای پس از انتخابات) اشاره کرد، کاخ سفید از همه ابزارهای خارجی و بویژه داخلی برای تضعیف موضع ایران در گفتوگوهای احتمالی استفاده خواهد کرد. در این میان هر تلاش و اقدام داخلی که منجر به کاهش قدرت چانهزنی جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات هستهای شود، مورد پسند و دلخواه وی است. موضعگیری صریح وی در قبال آشوبهای تهران را میتوان در همین راستا ارزیابی کرد.
موافقت دولت با انتشار اوراق مشارکت ارزي براي توسعه پارس جنوبي
هیات وزيران با انتشار اوراق مشارکت ارزي براي توسعه ميدان گازي پارسجنوبي به ميزان يک و نيم ميليارد يورو با تضمين وزارت نفت موافقت کرد و اين اوراق مشارکت با رعايت دستورالعمل مصوب بانک مرکزي منتشر خواهد شد. به گزارش پايگاه اطلاعرساني دولت، با موافقت دولت با انتشار يک و نيم ميليارد يورو اوراق مشارکت ارزي براي توسعه ميدان گازي پارسجنوبي، ضمن آنکه جذب سرمايهگذاري خارجي تسهيل ميشود، براي نخستينبار امکان سرمايهگذاري سودآور و سازنده هموطنان ايراني سراسر دنيا در توسعه بخش بالادستي صنعت نفت و گاز کشور فراهم شد. هیات وزيران بنا به پيشنهاد وزارت نفت و با استناد به جزء «هـ» بند( 6) ماده واحده قانون بودجه سال 1388 کل کشور با انتشار اوراق مشارکت ارزي براي توسعه ميدان گازي پارسجنوبي به ميزان يک ميليارد يورو با تضمين وزارت نفت موافقت کرد که اين اوراق مشارکت با رعايت دستورالعمل مصوب بانک مرکزي منتشر خواهد شد. با انتشار نخستين مرحله از اوراق مشارکت ارزي و ريالي براي تأمين سرمايه مورد نياز طرح توسعه فازهاي باقيمانده ميدان گازي پارسجنوبي، تلاش ميشود تا افزون بر افزايش برداشت از سهم ايراني اين مخزن مشترک، براي نخستينبار امکان سرمايهگذاري سودآور و سازنده هموطنان ايراني در سراسر جهان براي توسعه بخش بالادستي صنعت نفت و گاز کشور در منطقه پارسجنوبي (عسلويه) فراهم شود.
دعوت از 50 اولويت عمره براي ثبتنام در کاروانها
گروه اجتماعی: سازمان حج و زيارت، دارندگان اسناد اولويت اول تا50 عمره بانک ملت شهر تهران را به کاروانها دعوت کرد. به گزارش روابط عمومي سازمان
حج و زيارت، کساني که در قرعهکشي بانک ملت پذيرفته شده و داراي اولويتهاي 1 تا 50 هستند ميتوانند به کاروانهاي عمره مردادماه که ظرفيت خالي دارند مراجعه کنند. پيش از اين تهرانيهايي که داراي اولويت تا 40 بودند به کاروانها فراخوان شده بودند. سازمان حج با توجه به فرصت اندک باقيمانده تا پايان عمره امسال از واجدان شرايط خواست هرچه زودتر به کاروانها مراجعه کنند. پروازهاي عمره امسال که از 12 اسفندماه سال گذشته آغاز شده تا اواخر مردادماه امسال ادامه دارد. تاکنون نزديک به 600 هزار نفر از هموطنان توفيق تشرف به سرزمين وحي براي انجام مناسک عمره مفرده را پيدا کردهاند.
محصول جدید سایپا در سوریه رونمایی شد
گروه اقتصادی: محصول جدید سایپا با عنوان امیسا (سایپا 132 صادراتی) با حضور محمدسعیدیکیا، وزیر مسکن و شهرسازی و رئیس کمیسیون مشترک ایران و سوریه و عیسی جونی، وزیر صنایع سوریه رونمایی شد. به گزارش ستاد خبری گروه خودروسازی سایپا در این مراسم حجتالاسلاموالمسلمین موسوی، سفیر ایران در سوریه و تنی چند از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مهرداد بذرپاش، مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا نيز حضور داشتند. در این مراسم الهی شکیب، مدیرعامل شرکت سیویکو ضمن اشاره به محصولات ایران که با استقبال خوبی از طرف مردم سوريه روبهرو شده است، افزود: عملكردخوب این شرکت موجب شده که بسیاری از مسؤولان سوریه اظهار تمایل به همکاری با این شرکت داشته باشند. وی افزود: سیویکو امروز بزرگترین شرکت تولید و خدمات پس از فروش در کشور سوریه را ایجاد کرده و این شرکت در همه شهرهای بزرگ دارای شبکه
خدمات است. در ادامه مهرداد بذرپاش، مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا با بیان ناگسستنی بودن پیوند ملت ایران و سوریه اظهار امیدواری کرد: در آینده این همکاریها در زمینه اقتصادی رنگ و بویی دیگر خواهد داشت و شرکت سایپا بهعنوان بزرگترین خودروساز ایرانی در این همکاری سهم بسزایی ایفا خواهد کرد. وی ریشه همکاری ایران و سوریه را از سالیان پیش دانست و گفت: محصولات تولیدی شرکت سیویکو به مدت یکسال است که در بازار سوریه وارد شده و سایپا توسعه سبد محصولات را در دستور کار خود قرار داده است. بذرپاش افزود: گروه سایپا محصول دیگری با عنوان مینیاتور را تا آخر امسال وارد بازار سوریه خواهد کرد و محصول دیگری با عنوان مروارید حداکثر تا پایان سال آینده وارد این بازار خواهد شد. امروز نیز خودروی امیسا که برگرفته از نام شهر «حمص» است را تقدیم ملت سوریه میکنیم.در ادامه عیسی جونی، وزیر صنایع این کشور هم ضمن تشکر از گروه سایپا اذعان كرد: پس از گذشت یکسال از افتتاح کارخانه، دومین محصول سایپا را وارد بازار میکنیم و از این تولیدات پشتیبانی خواهیم کرد.
از فرار مغزها تا فرار دزد ها!
مهدی رهجو
مفهوم فرار مغزها در کشور ما نیز همانند بیشتر کشورهای جهان مفهومی آشنا و شناخته شده است. البته این عبارت برگردان فارسی Brain drain است که به زعم نگارنده به غلط « فرار مغزها» ترجمه شده است چراکه کلمه فرار با کلماتی چون دزد، خلافکار و کلماتی از این قبیل بیشتر عجین است. اصولا یکی از ویژگیهای افرادی که مغز خطاب میشوند این است که در مقابل مشکلات و موانع، شانه خالی نمیکنند و با ایستادگی بر مشکلات غلبه میکنند و اتفاقا فرار از جمله اعمالی است که از یک مغز صادر نمیشود. با این حال ادبیات مربوط به این پدیده از اوایل دهه 1960 میلادی در جهان مطرح شد آن هم از طرف کشورهایی که بیشتر به دنبال فراری دادن مغزهای دیگر کشورها بودند. در هر حال با همه اشکالات وارده به مفهوم برگردان فارسی انجام شده از عبارت لاتین آن، این پدیده به عنوان یک آسیب اجتماعی از دهه 40 در کشور ما نیز آغاز شده است. شاید برخی گمان کنند این پدیده مربوط به کشورهای خاصی است اما اینطور نیست. این پدیده در بسیاری از کشورهای جهان از جمله کشورهای اروپایی و حتی آمریکا نیز دیده میشود. عوامل متعددى در بسترسازى براى شکلگیری این پدیده مؤثر است که میتوان به سطح فرهنگ، تحصیلات، رضایت والدین، نبود پیشرفت اجتماعى از نظر مالى، نبود تضمین شغلى و کمبود امکانات رفاهى اشاره کرد. همچنین میتوان گفت، نقش دافعهاى اجتماعى، امنیتى، سیاسى و معنوى در زمینه فرار مغزها بیشتر از عوامل مادى و معیشتى است. این مساله از یک فرآیند ترکیبی و پیچیده برخوردار است به طوری که مساله مهاجرت نخبگان و درنهایت شکار مغزها را شامل مىشود و هر کدام این موارد مکانیزمها و سازوکارهاى مختلفى دارد که باید با سیاستگذارىهاى سنجیده و ارزشگذارى جدید تلاش شود دانشگاهها و دانشگاهیان از یک منزلت و جایگاه حقیقى و بسیار بالاترى در کشور برخوردار باشند. شکی نیست که شکلگیری چنین فرآیندهایی در هر جامعهای، یک شبه روی نمیدهد و مجموعهای از علل و عوامل سبب بروز چنین آسیبهایی در میان جوامع میشوند. قطعا پیگیری روندها و رصد کردن عوامل شکلدهنده چنین آسیبهایی از جمله وظایف مسؤولان و متولیان امور یک جامعه به شمار میرود. این در حالی است که از گذشته تاکنون اغلب کارشناسان معتقدند در این زمینه کوتاهیها و قصورات وجود داشته و دارد هرچند در سالهای اخیر شدت روی دادن این پدیده رو به کاهش گذاشته است. علیایحال بروز چنین پدیدهای نیازمند شکلگیری بستر لازم و تشدید انگیزههای فردی و اجتماعی برای به وقوع پیوستن آن است؛ امری که برای روی دادن دیگر آسیبهای اجتماعی نیز دور از انتظار نیست.
اما فرآیندی که امروزه نشانههای ظاهری آن بروز یافته و در حوزههای مختلف از آن صحبت میشود بحث عدالتخواهی و گرایش به سمت اجرای عدالت است. تحولات اجتماعی روی داده در بخشهای مختلف جامعه سبب شده است امروز جریانی قوی و پرنفس در این زمینه ایجاد و حضور و بروز آن بیش از پیش احساس شود. بازتابهای اجتماعی این پدیده بویژه در انتخابات دهم ریاستجمهوری و تحولات پس از آن نمایان شد به طوری که طبق اخبار این روزها، برخی افراد یا جریانهای مقابل این پدیده عملا به فکر فرار افتادهاند تا موجهای خروشان این جریان گریبان سالها ویژهخواری آنها را دور از دسترس ببیند. مشابه این اتفاق در اوایل پیروزی انقلاب نیز رخ داد و سبب شد بخشی از ثروت اصلی کشور یا ثروت ایجاد شده از زیرساختهای کشور به شریانهای دیگری در خارج از کشور سوق داده شود و جریان هادی انقلاب به سبب مشکلات و موانع موجود نتواند موجبات جلوگیری از فرار یا فراری دادن این ثروتها را فراهم کند. هرچند ناامن شدن فضا برای برخی افراد و تفکرات مخالف عدالتخواهی به نوبه خود اتفاق مبارکی است لیکن لازمه تحقق آن اسیر کردن جریان مخالف عدالت در پنجههای قانون است. البته این جریان نیز در طول سالها برای خود یال و کوپالی فراهم کرده و سادهانگاری در این زمینه خطر بزرگی است که امواج خروشان جریان عدالتخواه را تهدید میکند. اغلب کارشناسان اذعان دارند که درباره آشوبها و اغتشاشهای اخیر تهران اگر افراد و جریانهای پشت پرده دستگیر نمیشدند تبعات ماجرا به مراتب بیشتر از آنچه رخ داد، میشد. در اینباره هم وضع به همین منوال است. اگر با افراد و جریانهای پشت پرده و هادیان جریان مخالف عدالت که به قول رئیسجمهور محترم سالها دست در بیتالمال داشتهاند برخورد قضایی لازم در اسرع وقت صورت گیرد، آنگاه میتوان به گسترش و تحقق فضای عدالتخواهی در کشور امیدوارتر نگاه کرد و افقهای بسیار روشنی را برای آن به تصویر کشید. هرچند حساسیتهای امروزی موجود در کشور از ابعاد مختلف، هرگونه اقدامی را تحتتاثیر قرار میدهد لیکن حضور آحاد ملت در انتخابات اخیر، همچنین پشتیبانی خیل کثیری از مردم از جریان عدالتمحور صرفنظر از عقاید مختلف سیاسی، امکان هرگونه توقف و انفعال در این زمینه را نفی میکند. برآیند نظرات کارشناسی و همچنین سیگنالهای موجود از وضعیت کنونی و نحوه آرایش افکار عمومی ایجاب میکند که زیر ساختهای لازم برای مبارزه با جریان ضدعدالت و کیسهدوزان برای بیتالمال که سبب رشد و شکلگیری قدرتهای فاسد در قسمتهایی از بدنه مدیریتی و اجرایی کشور شده است، باید بیش از پیش تقویت شده و بهرهبرداری لازم از ابزارهای قانونی و اجرایی نیز با اقتدار کامل صورت گیرد.
همانطورکه مشاهده میشود برای بروز این آسیب اجتماعی نیز زمینههای لازم شکل گرفته است و حتی برخی از کارشناسان معتقدند که فرار نرم در جبهه ضدعدالت مدتی است آغاز شده و روند پرشتابی نیز به خود گرفته است و به نظر میرسد عدم برخورد با چهرهها و جریانات شاخص این گروه خسارتهایی را به بخشهای مختلف اقتصادی و امنیتی کشور وارد سازد، اما آنچه موجبات خرسندی و شادابی جامعه را فراهم کرده و شمیم عدالت را در فضا گسترانیده و سبب شده است تا بخشی از افراد جامعه که به سبب رانتخواری، ویژهخواری و فسادهای اقتصادی موجود در جامعه سرخورده و خاموش شده بودند دوباره به پا خیزند و فریاد عدالت سر دهند به وضوح در تغییر بسترهای اجتماعی کشور از ناامنی برای مخترعان و مبتکران و تلاشگران به ناامنی برای غارتگران و متجاوزان به بیتالمال مشاهده میشود و افقهای روشنتری را برای جهش به سمت جامعهای عدالتمحور ترسیم میکند.