«قودجان» صحنه تعظیم بر هنر عاشورایی
گردهمایی بزرگ تعزیه خوانان سراسر کشور هر ساله در هفته آخر ماه صفر در روستای «قودجان» واقع در شهرستان خوانسار برگزار میشود. خوانسار یکی از شهرهای تعزیه خیز است و اجرای تعزیه در این شهر قدمت زیادی دارد.
قودجان جایی برای تعزیه
روستای قودجان اگر به واسطه مراسم تعزيه نبود، شاید هیچگاه نامش هم به گوش ما نمیرسید. این روستا در 6 کیلومتری خوانسار و 25 کیلومتری گلپایگان، از شهرستانهای استان اصفهان، واقع شده است. وجود بناهای عمومی متعدد در این روستا نشان از قدمت حیات اجتماعی و زیستی آن دارد. از جمله بناهای عمومی آن میتوان به مسجد جامع و مسجدهای متعدد دیگر در محلههای آن، قلعه قدیمی که هسته نخستین روستا را تشکیل میداده، آسیابها، بنای حمام قدیمی، بنای امامزاده و بنای حسینیه اشاره کرد. قودجان را میتوان از معدود روستاهایی برشمرد که دارای مسجد جامع است. بنای قدیمی حسینیه قودجان سالها پیش تخریب و بنای جدید با امکانات نمایشی با زیربنای وسیعی به منظور مراسم تعزیه ساخته شد. گروههای تعزیهخوان حرفهای از سوی هیات امنای تکیه قودجان در دهه آخر ماه صفر به این محل دعوت شده و هر روز بعد از ظهر و شب دو مجلس تعزیه اجرا میکنند.
این تکیه یکی از چند تکیه معدود و انگشت شماری است که در سراسر ایران تنها به اجرای مراسم تعزیه اختصاص دارد. این تکیه در سه طبقه بنا شده و صحنه وسط آن بسیار وسیع است. طوری که در میدان اطراف صحنه برای ورود و خروج سیاهی لشکر، اسب، درشکه و... مکانهای مناسبی تعبیه شده است. نزدیک به 20 هزار نفر تماشاگر میتوانند در این تکیه به تماشای تعزیه بنشینند. در بسیاری از شهرها و مناطق ایران حسینیه وجود دارد اما حسینیهای با این ابعاد وسیع که در آن فضای مخصوصی برای نمایش تعزیه در نظر گرفته شده باشد، منحصر به فرد است. هم بنای قدیم حسینیه و هم بنای جدید در دو طبقه مدور ساخته شده که این طبقات محل نشیمن مردم است. دایره وسیع میان ساختمان فضایی است که برای اجرای نمایش تعبیه شده است. در تاریخ معماری ایران، مشابه چنین بنایی که خاص نمایش تعزیه ساخته شده باشد، «تکیه دولت» را میتوان مثال آورد. عمر ساختمان قدیمی حسینیه که در سال 1358 تبدیل به ساختمان فعلی شد به 103 سال قبل برمیگردد. از پیرمردهای کهنسال ده که چند نفر بیشتر از صد سال داشتند تحقیقات به عمل آمد و آنها از پدران و پدربزرگهای خود نقل قول مستقیم کردند و تا یکصد و هفتاد سال تعزیهخوانی را مستند به نقل اشخاص زنده که در این محل هر ساله اقامه شده مسجل کردند. این مراسم براساس سنتی قدیمی به مدت 10 شب در زمان بیان شده برگزار میشود. در این 10 شب، انواع داستانهای تعزیهای اجرا میشود؛ تعزیههای مربوط به حضرت قاسم (ع)، دو طفلان مسلم، مسلم بن عقیل، حضرت علیاکبر (ع)، حضرت ابوالفضل (ع)، حر، واقعه روز عاشورا، امام حسن (ع)، و امام رضا (ع).
تعزیه به یاد جانباز کربلا
این حسینیه عظیم به اسم حسینیه حضرت ابوالفضل(ع) قودجان نامگذاری شده است. این حسینیه حدود 5 هزار متر بنا دارد به اضافه سالنهای مجاور حسینیه که آن هم 10 هزار متر مساحت دارد. برای اقامت میهمانان و زائران محترم به تفکیک یک طبقه برای خانمها و یک طبقه برای آقایان است و از طریق سیستم مداربسته مراسم مستقیما برای شرکتکنندگان و مشتاقان در همین سالنها پخش میشود.
بیش از500 نفر در قسمتهای مختلف انجام مراسم چه در بخش برگزاری مراسم چه در بخش تدارکات ذاکرین،بخش سپاهیان موافق و مخالف در تعزیه، بخش لباس وتدارکات اسب ها، بخش انتظامات زنانه و مردانه، بخش درهای ورودی و خروجی که زنانه ومردانه کاملا از هم جدا هستند، بخش کنترل جادههای ورود و خروج شرکتکنندگان و ترابری آنها، بخش پذیرایی عمومی و پرسنل ادارهکننده، بخش اسکان شرکتکنندهها و ... به ارائه خدمات مشغول هستند. تعزیه یکی از هزاران آیین ایرانی است که در سالهای ورود ما به دنیای مدرن درحال از بین رفتن است. برای همین امکان دارد گروههایی که به این تعزیه دعوت میشوند، دچار کمبودهایی باشند. برای رفع این کمبودها هیات امنای تکیه قودجان تدابیری اندیشیده است. هر تعداد اسب و سیاه لشکر، شهادت خوان، مخالف خوان، تخت خوان که این گروهها بخواهند با توجه به امکانات وسیعی که این تکیه دارد، در اختیار آنها قرار میگیرد.
تعزیه قودجان رونق تعزیه خوانان
هماهنگی باذاکرین این حسینیه از 10 ماه قبل از مراسم آغاز میشود. همواره حساسیت زیادی برای انتخاب ذاکرین وجود دارد که بنا به گفته خود ذاکرین پرشکوهترین تعزیه را در قودجان اجرا میکنند. بهترین شهادتخوانها و خبرهترین مخالفخوانها برای این مراسم دعوت میشوند. به گفته بیشتر افرادی که سالها در میدان تعزیه به نقشآفرینی مشغول هستند، اجرای تعزیه در قودجان یعنی اینکه شما جزو بهترینها هستید و تضمین اجرای این نمایش در دیگر صحنههاست. «محمد رضایی»، تعزیه خوان قودجان خوانسار یک بار همراه با یک گروه 18 نفره تعزیهخوان ایرانی به دعوت تئاتر رم برای اجرا به ایتالیا رفته است. 22 اجرا در رم، 2 اجرا در سیسیل و 2 اجرا در تانامورا حاصل کار این گروه است. امروزه تعزیه پیشرفت چشمگیری داشته وتوانسته به کشورهایی مثل: ایتالیا، فرانسه، کره جنوبی و... راه پیدا کند. بازیگرهایی که به خارج میروند بیشتر از حسینیه قودجان انتخاب میشوند.
امکانات رفاهی برای میهمانان
در سالهای اول البته مردم با مشکل اسکان روبهرو بودند و با کامیون و وانت و اتومبیلهای شخصی در بیابانهای اطراف قودجان اسکان پیدا میکردند و با دشواریهایی مواجه میشدند. اما اکنون تنها در سالنهایی که به عنوان خوابگاه مسافران ساخته شدهاند حداقل از 3 هزار پتو استفاده میشود. 12 هزار قطعه فرش زیرانداز جمعیت میشود و ازسال گذشته بالش هم برای مسافران تدارک دیده شده است. البته علاوه بر سالنهای بزرگی که به عنوان خوابگاه مورد استفاده قرار میگیرند 70 اتاق جدا برای خانواده تعزیه خوانان و میهمانان ویژه در نظر گرفته شده است. ولی حضور جمعی مردم در سالنهای بزرگ مشکلات خاص خودش را دارد. یکی از مسؤولان برگزاری این مراسم در این باره میگوید: «چون بیشتر مسافران از روستاها و شهرستانهای کوچک میآیند خیلی سخت است که بهداشت جمعی حفظ شود و با وجود اینها ما تذکراتمان را میدهیم». هزینههای برگزاری مراسم تعزیه در این 10 روز، بیش از 100 میلیون تومان است. بخشی از این هزینهها توسط نذورات مردمی و قسمت اعظم این هزینهها از سوی دفتر آیت الله سید مرتضی خاتمی تامین میشود.
تعزیه و رونق اقتصادی قودجان
گرچه زمینهای کشاورزی مردم قودجان در این ایام در معرض آسیبهای مختلف هستند ولی برخی از آنها با فروش محصولات خانگی و وسایل مورد نیاز مسافران در این مدت سود هم میبرند و از لحاظ عمومی هم برایشان سودآور است. سال گذشته قبل از شروع مراسم تعزیه، مشکل لولهکشی گاز شهری قودجان برطرف شد و کارهای عمرانی روستا هم به دلیل حضور مسؤولان در این مراسم و قولهایی که میدهند بسیار پیشرفت کرده است.
این ایام برای قودجانیها خیلی سودآور است. آنها هم خانههایشان را اجاره میدهند و هم مسافران به عنوان سوغاتی، عسل خوانسار را که خیلی معروف است با خود میبرند. داوود فتحعلیبیگی نویسنده و کارگردان تئاتر که چندین نمایش را به سبک و سیاق تعزیه روی صحنه برده است درباره استقبال مردم از این گردهمایی میگوید: «در روز 28 ماه صفر تعداد تماشاگران تکیه قودجان به قدری زیاد میشود که تعزیههایی که در داخل تکیه اجرا میشوند با دوربینهای مدار بسته تصویربرداری شده و با تلویزیون مداربسته برای جمعیت خارج از تکیه نمایش داده میشود».
تبريز در آستانه جهاني شدن
پرونده ثبت جهانی بازار تبریز در حالی مراحل قانونی خود را طی میکند که به گفته رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان آذربایجان شرقی هنوز مشکل چندانی برای این پرونده از سوی مسؤولان یونسکو وجود نداشته است.
تراب محمدی، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان آذربایجان شرقی با اعلام این مطلب گفت: «مدارکی که تاکنون برای پرونده ثبت جهانی بازار تبریز به یونسکو ارائه شده است، بدون مشکلی از سوی این مرکز میراث جهانی پذیرفته شده و ایراد چندانی به پرونده گرفته نشده است».
او در ادامه گفت: «بازار تبریز کاندیدای ثبت میراث جهانی در سال 2010 است و ما امیدواریم که با ثبت این اثر در فهرست آثار یونسکو، بازار تبریز اولین بازاری باشد که در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده است».
بازار تبریز با طرح این عنوان که بزرگترین بازار سرپوشیده جهان است و دورههای متعدد اسلامی را دربرمی گیرد، قرار است در فهرست میراث جهانی به ثبت برسد. محمدی گفت: «در حال حاضر پرونده ثبت جهانی بازار تبریز مراحل پایانی و تكميلي خود را طی میکند. این پرونده در تیرماه سال 1389 در مرکز میراث جهانی مورد داوری قرار میگیرد اما پیش از آن مسؤولان یونسکو بازدیدی دوباره از این اثر تاریخی خواهند داشت که احتمال دارد ایراداتی به پرونده بگیرند اما پرونده به شکلی آماده شده است که هر ایرادی به راحتی قابل برطرف کردن است. وی همچنین با بیان این موضوع که مرمت بخشهای متعدد بازار در حال انجام است گفت: «مرمت بازار تاکنون مورد تایید یونسکو بوده و طبق روال گذشته ادامه دارد. این مرمتها حتی پس از ثبت جهانی بازار تبریز نیز ادامه دارد».رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان آذربایجان شرقی درباره پتانسیلهای استان برای ثبت میراث جهانی گفت: «استان آذربایجان پتانسیلهای زیادی برای ثبت در فهرست جهانی یونسکو دارد. از آن جمله میتوان به روستای کندوان به عنوان یک روستای دستکند صخرهای زنده اشاره کرد. همچنین کوه سبلان، رصدخانه خواجه نصیر طوسی در مراغه، محوطه باستانی ربع رشیدیه و جنگلهای ارسباران از جمله آثار قابل ثبت در فهرست میراث جهانی هستند».
مدارکی که تاکنون برای پرونده ثبت جهانی بازار تبریز به یونسکو ارائه شده است، بدون هیچ مشکلی از سوی این مرکز میراث جهانی پذیرفته شده و ایراد چندانی به پرونده گرفته نشده است. بازار تبریز قرار است در سال 2010 در فهرست میراث جهانی به ثبت برسد.
گردشگر
اولويتهاي اقتصادي
و گردشگري كيش گم شده است
شايد با ارائه نظرات كارشناسي غلط در حوزههاي اقتصادي چون تجارت و گردشگري، بدون آنكه بدانيم شاهد ركودي خاموش در برنامههاي كلان توسعه اقتصادي باشيم. فراموش كردن قابليتهاي مناطق مختلف و در نظر نگرفتن تجربيات كارشناسان، اهداف اصلي برنامههاي اقتصادي را زيرپا ميگذارد. كيش نمونه بارزي است كه امروز از بسياري از قابليتهاي اقتصادي آن بهدرستي استفاده نشده و برنامههاي گردشگري در آن با ديدگاه فراگير پياده نميشوند. رونق صنعت گردشگري و بالا بردن سطح تجارت كشورمان از مهمترين اهدافي است كه در مسؤوليتهاي مهم مسؤولان منطقه آزاد كيش گنجانده شده و مديران اين جزيره موظفند در برنامههاي تفصيلي اين منطقه بر اولويتهاي ياد شده متمركز شوند. جزيره زيباي كيش بهعنوان يكي از مناطق آزاد و ويژه اقتصادي كشورمان از مهمترين مناطق ايران است كه بهدليل شرايط طبيعي، دسترسي به آبهاي آزاد و همسايگي با كشورهاي حاشيه خليج فارس توانايي آن را دارد تا در بالاترين درجات گردشگري و تبادلات تجاري قرار گرفته و حتي بتواند با اجراي طرحهايي در زمينه دو اولويت يادشده، بر رشد اقتصاد كشور تاثير گذاشته و در مواقع بحران اقتصادي، كشور را در بسياري از مشكلات مالي و سرمايهگذاري پشتيباني كند. در حال حاضر و با وجود بحران اقتصادي موجود در سراسر جهان، بسياري از علاقهمندان به سرمايهگذاري، كيش را بهعنوان يكي از مهمترين مقاصد مالي خود انتخاب كرده و كارشناسان اقتصادي نيز شرايط كيش را با توجه به ويژگيهاي ياد شده براي هرگونه فعاليت تجاري يا جذب گردشگر تفريحي مناسب ميدانند. گردشگري از مهمترين مباحثي است كه در جزيره كيش جاي سخن دارد و بر همين اساس با راهاندازي هر چه بهتر شاخه گردشگري تفريحي در كيش ميتوان قابليتهاي اين جزيره زيبا را در امر گردشگري شكوفا كرده و زمينه سفرهاي داخلي را از چند مبحث منحصر بهفرد بيرون آورد و به مردم آموزش داد تا تمامي شاخههاي گردشگري را در هنگام تصمیم گرفتن براي سفر تجربه كنند.
گردشگري زيارتي، شاخهاي از گردشگري است كه بهدليل قابليتهاي اسلامي كشورمان بالاترين سطح سفرها را در كشور به خود اختصاص داده و به اين ترتيب شهرهايي كه قطب مذهبي كشورمان هستند، همه ساله از بالاترين ميزان گردشگران داخلي برخوردارند. بهطور قطع و با توجه به شرايط جوي كشورمان و غناي تاريخي ايرانيان، بسياري از مناطق كشور پتانسيل بالايي براي جذب گردشگر و رونق شاخههاي مختلف گردشگري چون گردشگري تاريخي، درماني، تفريحي و گردشگري طبيعي دارند كه متوليان دولتي گردشگري هريك باید اين قابليتها را به كمك كارشناسان متخصص شناسايي كرده و طرحهايي را براي معرفي بيشتر آنها به مردم اجرا كنند.
در حال حاضر اين اتفاق تا حد بالايي در شهرها و مناطق مختلف كشورمان كه از قابليتهاي گردشگري برخوردارند رخ داده است. كيش نيز بهعنوان يكي از جزاير ايران كه از قابليتهايي چون درياي آزاد و سواحل زيبا، جنگلهاي ساحلي و غناي تاريخي و از همه مهمتر قرار گرفتن در مناطقآزاد برخوردار است، ميتواند نقش عمدهاي در بالا بردن سطح گردشگر تفريحي در كشور داشته باشد. با اين وجود مديرعامل سازمان منطقه آزاد كيش با تاكيد بر اهميت افزايش سفر خانوادهها و گردشگران مسلمان به اين جزيره و همزمان با شروع اعياد مذهبي قربان و غدير، اعلام كرد اين مهم ميتواند كيش را به دارالمومنين تبديل كند. اين مساله در صورتي عنوان شده كه جزيره كيش بهعنوان يك جزيره تفريحي از هيچيك از ظرفيتهاي زيارتي چون برخورداري از آرامگاه ائمهاطهار يا اسلاف و ياران آنها برخوردار نيست. نكته قابلتوجه در اين مساله هم آن است كه بهطور قطع مسافران داخليای كه به كيش سفر ميكنند بهدليل اكثريت مسلمان كشور، همگي از جمله مومنان به دين اسلام تلقي ميشوند و دليلي ندارد كه با اشاره به مباحث گردشگري اسلامي، مباحث ديگر گردشگري كه از جمله اولويت فعالان سازمان منطقه آزاد كيش محسوب ميشود، كمرنگ شده يا در مديريت فعلي به آنها توجهي نشود.مديرعامل منطقه آزاد كيش در بخش ديگري از سخنراني خود در يكي از مساجد اين جزيره گفته بود كه با تبديل كيش به دارالمومنين، بركت در اين منطقه بيشتر ميشود و در اين صورت حكم خدا، ائمه و امامزمان(عج) در جزيره زيباي كيش پياده خواهد شد. مددي تصريح كرده بود: مومنين و بسياري از گردشگران مسلمان خارجي بهدنبال مكان مناسبي براي سفر هستند و ما بايد از اين فرصت به نفع توسعه گردشگري كيش حداكثر استفاده را ببريم.مجتبي قرائيان، يكي از سرمايهگذاران فعال در جزيره كيش در رابطه با اين موضوع و نحوه تاثيرگذاري اين سخنراني ميگويد: «استقبال از گردشگران مسلمان بویژه گردشگران مسلمان خارجي در قالب اين مسأله كه مسلمانان كشورهاي ديگر تشويق شده و وارد جزيره كيش شوند، سخن بسيار ارزندهاي است اما به اين نكته مهم توجه نشده است كه كشورهاي مسلمان حاشيه خليجفارس كه مهمترين هدف گردشگري اسلامي جمهوري اسلامي ايران بهشمار ميروند اگر بخواهند براي گردشگري خود منطقهاي تفريحي را انتخاب كنند، خود از بهترين شرايط گردشگري تفريحي در كشورشان برخوردارند و لزومي ندارد كه براي مسافرتهاي تفريحي كيش را انتخاب كنند زيرا هيچكدام از ملزومات گردشگري اسلامي براي تبديل شدن به قطب زيارتي در كيش به چشم نميخورد و نميتوان كيش را براي گردشگري اسلامي منطقهاي پر از قابليت بهشمار آورد».
موزهای به شکل دار قالی
موزه فرش ایران در ضلع شمالی پارک لاله و روبهروی فروشگاه سپه خیابان فاطمی واقع شده است. این موزه در 22بهمنماه 1356 افتتاح شد.
ساختمان موزه فرش ایران معماری شکیل و چشمگیری دارد که آذینهای نمای بیرونی آن شبیه به دار قالی است. سطح نمایشی موزه مساحتی برابر 3400 مترمربع را دربر میگیرد که شامل دو تالار است و برای نمایش انواع قالیهای دستباف و گلیم مورد استفاده قرار میگیرد. تالار طبقه همکف به نمایشگاه دائمی اختصاص دارد و تالار فوقانی جهت برگزاری نمایشگاههای موقت گلیم و قالی طراحی شده است. پژوهش در سوابق، تحولات و کیفیت تاریخی هنر و صنعت فرش، خاصه در ایران، گردآوری و خریداری نمونه انواع قالیهای دستباف ایرانی و برگزاری نمایشگاههای موقت از فرش ایران و دیگر نقاط جهان، از اهداف موزه به شمار میآید. در موزه فرش انواع گلیمها و فرشهای دستباف، با توجه به مرغوبیت و قدمت آنها و با در نظر گرفتن ویژگیهای قالی ایران از لحاظ رنگآمیزی، طرح، نقش، بافت و تنوع مناطق قالیبافی حفظ و نگهداری میشود. مجموعه موزه فرش ایران شامل باارزشترین نمونههای قالی ایران از قرن نهم هجری تا دوره معاصر است و از منابع غنی تحقیقی برای پژوهشگران و هنردوستان به شمار میآید. معمولاً حدود 135 تخته از شاهکارهای قالی ایران، بافت مراکز مهم قالیبافی مانند کاشان، کرمان، اصفهان، تبریز، خراسان، کردستان و جز آنها در تالار طبقه همکف به معرض نمایش گذاشته میشود.
در کتابخانه موزه حدود 3500 جلد کتاب به زبانهای فارسی، عربی، فرانسه، انگلیسی و آلمانی در اختیار هنردوستان و پژوهشگران قرار میگیرد. همچنین بهترین کتابها، نشریات و تحقیقات مربوط به فرش ایران و قالیهای مشرقزمین به طور کلی و کتابهایی در زمینه مذهب، هنر و ادبیات ایران در کتابخانه موزه موجود است. در کنار کتابخانه، کتابفروشی موزه نیز مشغول به کار است. همچنین برای استفاده از بازدیدکنندگان موزه، فیلمها و اسلایدهایی در زمینه قالیبافی، گلیم و هنرهای دستی ایران در سالن نمایش موزه به نمایش در میآید. از ویژگیهای موزه فرش قالیچه دستباف ارزشمند و بینظیر ایرانی، کار فرشبافان کاشان، در اندازههای 130 در 220 سانتیمتر، معروف به قالیچه میرزا کوچک خان جنگلی است که این شخصیت روحانی ملی را در لباس نظامی مسلح به تفنگ، اسلحه کمری و قطار فشنگ نمایش میدهد. در شمسه بالای تصویر میرزا، کتیبهای با عبارت «زندهباد میرزا کوچک جنگلی» و نام کارخانه ملامحمود دیده میشود که احتمالاً با توجه به این عبارات، تاریخ بافت قالیچه سالهای آخر دوره قاجار است.
قدیمیترین فرش شناخته شده در جهان قالی 2500 ساله پازیریک است که در 1949. م در جنوب سیبری کشف شد و آن را بافت ایران در دوره هخامنشی دانستهاند. آشکار است که قالیبافی در ایران در دوره هخامنشی وجود داشته و در قرن پنجم پیش از میلاد، دورهای طولانی از تکامل را پشتسر گذاشته است. قالی ایرانی پیوسته به عنوان یکی از اصیلترین هنرها مورد توجه بوده و طیف وسیعی از طرحها و نقوش زیبا را دربر داشته است. در میان قالیها با طرحهای گوناگونی که در آنها به کار گرفته شده، قالیهای تصویری جایگاه ویژهای دارند. بافت این قالیها اواخر سده نهم هجری مجدداً آغاز شد و تا به امروز ادامه یافته است. در این نمایشگاه نمونههایی از قالیچههای تصویری شاهنامه بایسنقری به نمایش درآمده است که گوشههایی از ادبیات، اسطوره، مذهب و فرهنگ و هنر غنی ایران را نشان میدهد. این آثار همه در کارگاه قالیبافی استاد موسوی سیرت، به یاری هنرمندان جوان ایرانی و ذوق و سلیقه استاد دنیادیده و تکنولوژی کامپیوتری آفریده شدهاند. در واقع چند عامل اصلی را در به وجود آمدن این 26 قالیچه میتوان متذکر شد: اول تهیه طرح و نقشه از روی نسخه اصلی، دوم تنظیم رنگها و عمل آوردن مواد رنگی گیاهی و شیمیایی روی پشمهای مرغوب و بالاخره مهارت قالیبافان هنرمند بافنده این آثار که به مدت پنج سال مستمر، روزانه گاه تا 12 ساعت به کار بافت قالی اشتغال داشتهاند. از نکات جالب این قالیچهها همزمانی امر طراحی و بافت را میتوان متذکر شد. قالیچهها حاشیه ندارند، اما یک حاشیه تشعیری با الهام از نقوش سنتی برای آنها انتخاب شده که هر دو قالی یک نقش مشترک دارند. در بالای حاشیه، درون کتیبههایی نام مجلس مربوط به آن قالیچه و نام هنرمندان آمده است. در طول سالیان دراز، در این موزه نمایشگاههای مختلفی برگزار شده که مشهورترین آنها از این قرارند: نمایشگاه طرح بته که در دی ماه 1365 بر پا شده، نمایشگاه سجادهها و قالیهای طرح محراب از سده دهم تا چهاردهم هجری، نمایشگاهی از قالیهای گلبرجسته از قرن هشتم هجری تا دوره معاصر به مناسبت بزرگداشت دهه فجر در 12 بهمن 1364 و دستبافهای ارامنه ایران.